تاثیر روزه داری بر سلامت بدن، نگاه علمی

به نقل از مطالب علمی روزه گرفتن علاوه بر فواید و ثمرات و جنبه ها معنوی و روحانی، اثرات مثبت و مفید زیادی برای سلامتی جسم و ذهن انسان دارد. تحقیقات انجام شده در خصوص فواید روزه و روزه داری نشان می دهد که روزه داری با کنترل قند خون، تقویت و بهبود سیستم ایمنی بدن و کاهش وزن ارتباط نزدیکی دارد. روزه داری فرصتی برای سم زدایی بدن می باشد. فواید آن علاوه بر جسم، موجب سلامت روح و روان نیز می گردد. روزه گرفتن فواید بسیاری دارد که 10 فایده آن در زیر بیان می شود.

1- روزه و سم‌زدایی بدن: پاکسازی بدن از سموم

امروزه رژیم های سم زدایی مختلفی در شبکه های اجتماعی به مردم ارائه می شود. این رژیم ها ترکیبی از چند روش مختلف یا یکی از موارد روزه محدود، خوردن میوه و سبزی جات، نوشیدن دمنوش های مختلف، ورزش و تغییرات ساده عادت های غذایی و … است.

بر اساس نظر برخی از متخصصان علوم تغذیه، بعضی از این رژیم های سم زدایی ریشه علمی ندارند و ممکن است که نتیجه معکوس داشته باشند. برخی از این رژیم های غذایی حتی ممکن است باعث سوء تغذیه یا چاقی افراد گردند. در هر صورت برخی از این رژیم ها در کنار مزایا، مضراتی هم دارند. طبق مطالعات و تحقیقات کارشناسان، روزه داری نه تنها در افراد سالم مشکل و عارضه ای ایجاد نمی کند بلکه برای سلامت قلب و عروق و دستگاه گوارش روزه داران نیز مفید و سودمند است. در طول سال به دلیل مواد غذایی مختلف، سموم زیادی در اندام های بدن جمع می شود که یک ماه روزه داری به حذف آنها کمک می کند

در ماه رمضان وقتی فرد روزه دار روزه می گیرد، تعداد وعده های غذایی کمتری مصرف می کند. به همین دلیل دستگاه گوارش او بطور نسبی استراحت می کند. به همین دلیل التهاب های گوارشی و معده کمتر می شود و بهبود می یابد. در ماه مبارک رمضان با روزه داری متابولیسم بدن افزایش پیدا می کند و سیستم ایمنی تقویت می گردد. با روزه داری میکروبیوم روده بهبود می یاد و نفخ و یبوست که عارضه خطرناکی است، کاهش می یابد. 

2- کاهش وزن با روزه: راهی برای سوزاندن چربی‌های اضافی

به اذعان یرخی از کارشناسان و محققین، از فواید روزه گرفتن به مدت 10 تا 16 ساعت، موجب می گردد تا بدن ذخائر چربی خود را به انرژی تبدیل کند. به اصطلاح چربی های خود را بسوزاند. این اتفاق باعث آزاد شدن کتون ها در جریان خون می گردد.

کتون (Ketone)نوعی ماده شیمیایی است که هنگام تجزیه چربی ها در بدن، توسط کبد ایجاد می شود. بدن معمولاً از کتون در زمان ناشتایی، فعالیت‌های بدنی طولانی‌مدت یا زمانی که کربوهیدرات کافی در بدن نباشد به‌ عنوان انرژی استفاده می‌کند.

در زمان روزه داری و در طول روز که روزه دار از غذا خوردن خودداری می کند، بدن از چربی های ذخیره خود استفاده می کند، در نتیجه وزن او مقداری کاهش می یابد.

3- روزه و اصلاح الگوی غذایی: تغذیه سالم‌تر را تجربه کنید

روزه گرفتن الگوی تغذیه در بین مردم و روزه داران را بهبود می بخشد. در ماه مبارک رمضان خوردن غذاهای فانتزی و فست فودها مانند پیتزا و اسنک و میان وعده ها به حداقل می رسد. در این ماه روزه داران برای حفظ سطح انرژی خود در وعده های سحر و افطار از همه گروه های غذایی بالاخص کلسیم استفاده می کنند.روزه داران در این ماه برای تامین نیرو و قدرت جسمانی خود، مصرف مواد پروتِئینی مانند ماهی، مرغ، گوشت، سبزیجات و مرکبات را در برنامه غذایی خود بیشتر می کنند. به گفته کارشناسان تغذیه، روزه داران برای حفظ تعادل و سلامت دستگاه گوارش خود لازم است که هنگام افطاری غذای مختصر، شامل کامل و سحری ساده استفاده کنند.

4- تقویت سیستم ایمنی بدن با روزه

روزه داری موجب کاهش التهاب سیستم ایمنی و در نتیجه تنظیم سیستم ایمنی بدن می گردد. در طی ایام روزه داری فعالیت سلول های سیستم دفاعی بدن بیشتر می شود و به تبع آن ترشح ایمونوگلوبولین های مخاطی که از عوامل و عناصر ایمنی بدن می باشند نیز افزایش می یابد.

هنگام روزه داری استرس اکسیداتیو (Oxidative stress) یا تنش اکسایشی که عامل اختلال در پیام رسانی سلولی است، کاهش می یاد و سطح التهاب کمتر می شود. به همین دلیل سیستم ایمنی بده بهبود پیدا می کند و تقویت می گردد.

5- روزه و بهبود عملکرد مغز: افزایش وضوح ذهنی

با روزه گرفتن و کاهش مصرف غذاهای سنگین، سوخت و ساز بدن تنظیم می شود. این امر باعث افزایش انرژی و موجب کارکرد بهتر مغز و تمرکز و وضوح ذهنی بیشتر می گردد.

نتایج یک مطالعه و تحقیق در انگلیس نشان می دهد که خودداری از خوردن غذا به صورت پی در پی و در زمان های منظم، باعث تقویت قدرت حافظه و افزایش توانایی مغز در یادگیری مطالب می

شود. بر اساس نتایج این مطالعه، بدن انسان در جریان روزه داری متناوب، از منابع انرژی ناشی از گلوکز ها که در کبد ساخته می شود به سراغ سلول های چربی می رود. این کار باعث تحریک فعالیت و رشد سلولی در مغز می شود و منجر به بهبود عملکرد مغز می گردد.

6- روزه و افزایش هورمون رشد: عضله‌سازی و ترمیم سریع‌تر

هورمون رشد نقش مهمی در ترکیب بدن، متابولیسم و ترمیم سلول ها دارد. این هورمون موجب بهبود عملکرد عضلات هنگام کار و انجام حرکات ورزشی و افزایش قدرت می گردد. هورمون رشد در بدن انسان توسط غده هیپوفیز ترشح می شود.

بین ترشح هورمون رشد و چربی بدن رابطه غیر مستقیمی وجود دارد. به هر اندازه که چربی بیشتری در بدن باشد، هورمون رشد کمتری تولید می گردد. لذا کم کردن چربی بدن زمینه ترشح بیشتر هورمون رشد را فراهم می سازد. راه های مختلفی برای افزایش ترشح هورمون رشد وجود دارد که یکی از آنها روزه گرفتن و روزه داری است که باعث کاهش چربی در بدن می گردد. در نتیجه باعث افزایش هورمون رشد و تقویت عضلات می شود.

7- روزه و پاکسازی پوست: پوستی سالم و درخشان

روزه داری نه تنها برای پوست انسان ضرر ندارد و مشکلی ایجاد نمی کند بلکه بسیاری از امراض پوستی را معالجه می کند. روزه گرفتن در رفع نارحتی ها و مشکلات مختلف پوستی مانند کهیر،اگزمای اتوپیک، پسوریازیس و درماتیت موثر است و به شفاف شدن و روشنی پوست کمک می کند.

در ایام روزه داری چربی بدن مصرف می شود و چربی پوست نیز کاهش می یابد و باعث رفع اکنه های پوستی می گردد. روزه داری موجب پاکسازی سموم بدن شده و در نتیجه پوست شفاف تر و شاداب و سالم خواهد شد. در روزه داری با افزایش بازسازی سلولی روند پیری زود رس کاهش می یابد و باعث شادابی و جوانی پوست می گردد.

8- کاهش عوامل خطر بیماری‌های قلبی با روزه

با روزه داری و رعایت برنامه غذایی صحیح، عوامل خطر بیماریهای قلبی مانند چربی خون، اضافه وزن کاهش می یابد. از نظر پزشکان، کسانی که بیماری قلبی افتادگی دریچه میترال(Mitral valve prolapse) بدون نارسایی، دارند می توانند روزه بگیرند. کلسترول پایین که با روزه داری ممکن می شود، سلامت قلبی و عروقی را افزایش می دهد. همچنین خطر ابتلاء به بیماری های قلبی مانند سکته کاهش می یابد.

از نظر متخصصین قلب و عروق، روزه داری بیماران قلبی به نوع بیماری و مرحله آن بستگی دارد. شرط مهم برای روزه داری این بیماران، نداشتن علائمی مانند تنگی نفس و درد قفسه سینه است. مهمترین نکته برای روزه داری این بیماران تامین آب کافی برای بدن هست. پزشکان برای تامین آب بدن این دسته از بیماران، نوشیدن آب و مصرف سبزیجات پر آب مانند کاهو در فاصله افطار تا سحر را توصیه می کنند.

9- ترک عادات بد با روزه: غلبه بر اعتیاد

ماه مبارک رمضان فرصت مناسبی برای ترک عادت های بد مانند سیگار و اعتیاد است. چون در طول روزه داری باید از خوردن و آشامیدن امساک می گردد.  لذا امکان دوری و خودداری از مصرف غذاهای مضر مانند شیرینی و چربی زیاد و یا ترگ سیگار آسانتر است.

در افراد سیگاری روزه دار، آنزیم های کبدی تحریک نمی شوند. به گفته کارشناس مبارزه با دخانیات، در ماه های غیر از ماه مبارک رمضان آنزیم های کبدی افراد سیگاری بیشتر تحریک شده و میل به دخانیات و سیگار افزایش می یابد. در ماه رمضان که فرد حدود 16 ساعت سیگار نمی کشد و مخدری مصرف نمی کند، محرکی مانند سیگار آنزیم های کبد فرد سیگاری را تحریک نمی کند. در این مدت مغز مسکن های طبیعی تولید می کند تا جایگزین محرک غیر طبیعی و کاذب سیگار گردد. لذا به این علت است که روزه داری به ترک اعتیاد به سیگار و مواد مخدر کمک می کند.

10- روزه و تاثیرات مثبت بر معده و زخم معده

از نظر برخی متخصصین دستگاه گوارش، رابطه مستقیم بین روزه داری و ایجاد زخم معده اثبات نشده است. پس می توان گفت روزه داری باعث ایجاد زخم معده نمی شود. از نظر این پزشکان روزه داری برای همه افرادی که درگیر بیماری های گوارشی هستند نتیجه و تاثیر یکسانی ندارد. ممکن است روزه برای گروهی از این بیماران مفید باشد ولی به برخی دیگر توصیه نشود.

بسیاری از افراد، روزه داری را به عنوان یک فریضه دینی می دانند و کمتر به حکمت های نهفته در آن برای سلامتی انسان آگاه هست

تند. روزه داری به سیستم گوارشی انسان استراحت نسبی می دهد و فعالیت این اندام ها کمتر می شود. بیماری های روده تحریک پذیر، ریفلاکس و نفخ در طول ایام روزه داری کاهش می یابند.

بر اساس تجربه بیماران، در طول روزه داری، علائم نفخ و درد شکم بهتر می شود. ولی در خصوص بیماری هایی مانند زخم معده و اثنی عشر و التهاب های روده ای و یا سرطان دستگاه گوارش، باید بر اساس وضعیت

فرد و شدت بیماری در خصوص تاثیر روزه داری قضاوت و توصیه لازم پزشکی انجام شود.

#روابط_عمومی_بیمارستان_زعیم